Architekt Marek Janiak dzięki jednemu ze swoich wykładów (do obejrzenia tutaj, polecam) pomógł mi nazwać pewne rzeczy związane z Miastem, które od dawna czułem, a których nie potrafiłem zwerbalizować. Bardzo się zatem ucieszyłem, gdy został Architektem Miasta, choć wiedziałem,  że jego szalone usposobienie może czynić go nieobliczalnym.

I oto mamy – nowa koncepcja Placu Wolności. Pomnik Kościuszki przesunięty zostaje parę metrów na północ i otoczony kolumnadą, tramwaj i samochody jadą północną stroną. Pod postumentem płytka sadzawka.

Plac Wolności od dawna placem nie był, tylko zwykłym rondem oraz parkingiem. Obecnie samochody parkują nawet na chodnikach, jedno auto-wrak stoi tam od ponad roku (było nawet obrączkowane przez Straż Miejską, ale bez efektu). Legalne dojście do centralnej wyspy po pasach powstało ok. półtora roku temu po interwencji pracowników Dętki. Zatem jak widać, plac był pozostawiony samemu sobie, nawet konkursy na jego nowe zagospodarowanie nie zmieniły tego stanu rzeczy. Ponad rok zajęło naprawienie zniszczonych, pokruszonych murków.

To symptomatyczne dla tego Miasta – historyczny plac, wyznaczający początek nowego życia Łodzi – ery przemysłowej, leżał odłogiem. Okazuje się, że miasto jak było bezradne, tak jest nadal – powtarza się sytuacja, że urząd nie potrafi poradzić sobie z obecnym stanem, zatem wymyśla coś nowego.

Pomysłodawcy przedstawili kilka zalet zaproponowanego rozwiązania. Zaczę od tych moim zdaniem pozytywnych.

“Zmiana organizacji ruchu – przeniesienie ruchu samochodowego i komunikacji publicznej na północną część placu, zapewnienie ruchu uspokojonego oraz minimalizowanie części jezdnej” – taki powinien być podstawowy cel przebudowy, odzyskanie placu dla pieszych. Dyskusyjna jest likwidacja okrężnego ruchu tramwajów wokół placu, z przyczyn technicznych znajomi tramwajarze uważają utrzymanie pętli za konieczność.

“Pięciokrotne powiększenie powierzchni dostępnej dla pieszych” - jak wyżej, plac, rynek Nowego Miasta, należy się pieszym.

I to by było na tyle pozytywów.

“Pomnik Tadeusza Kościuszki zyska na reprezentacyjności. Nowe usytuowanie podkreśli najważniejszą oś miasta Łodzi – ulicę Piotrkowską [...]“- idiotyczne uzasadnienie, pomnik już teraz doskonale podkreśla oś Piotrkowskiej, a usunięcie go z osi Pomorska – Legionów likwiduje charakterystyczną dominantę:

“Zaprojektowanie nowej, eleganckiej oprawy architektonicznej dla pomnika w postaci kolumnady [...] Kolumnada jest postmodernistycznym cytatem, interpretującym kolumnę ratusza” - to chyba najgorszy element całego założenia. Lubiane przez architekta Janiaka cytowanie kolumn wykonane w innym materiale być może sprawdza się w wystroju lokalu, ale nie jako stały element historycznego placu!

“Pamięć historii zostaje zachowana w rysunku posadzki – w  projekcie podkreślona jest unikatowa geometria placu oraz wskazane centrum, co daje możliwość znalezienia się na samym środku placu.” – przestawienie pomnika psuje symetrię wyjątkowego, ośmiobocznego placu, zatem autorzy próbują to kamuflować rysunkiem w posadzce.

Mam w domu plakat z Manifestem grupy Urząd ® Miasta, wydrukowany z okazji 30-lecia odsłonięcia Pomnika Kamienicy. Współautorem Manifestu był Marek Janiak, a jego tekst zawiera m. in.:

“Nie jesteś pierwszy. Nie projektuj od nowa – kontynuuj.

Nie niszcz – wykorzystaj [...]

Działaj nie „na największe dobro”, a „na jak najmniejsze zło”.”

Jak widać, lekarz nie stosuje własnych leków. Projekt przebudowy niszczy symetrię placu i osie widokowe W-Z, podporządkowany jest wymogowi powiększenia przestrzeni do wykorzystania dla imprez masowych (choć mamy gotową na nieużywanym Rynku Starego Miasta).

Pomnik Kościuszki stanął na placu w 1930 r., a po zniszczeniu przez hitlerowców odbudowany został w 1960 r. Oryginalny Rynek Nowego Miasta pozbawiony był jakiegokolwiek pomnika. Zatem jeżeli już ruszać Kościuszkę – niezwiązanego przecież w żaden sposób z Łodzią – to albo wyprowadzić go z placu na dobre i umieścić gdzie indziej, albo zastąpić Rembielińskim.

Plac Wolności nie wymaga aż takiej rewolucji, by stał się przyjazną przestrzenią. Proponuję zostawić Kościuszkę na swoim miejscu, usunąć zajmujące dużo miejsca olbrzymie kwietniki (ewentualnie zastąpić je mniejszymi z miejscami do siedzenia i drzewami oraz jakimś oczkiem wodnym/fontanną), zlikwidować oczywiście rzekę asfaltu po południowej stronie (zastąpić odpowiednią posadzką), północną zawęzić, posadzić drzewa wzdłuż pierzei (zasłonić szklany BRE Bank!), dodać stylowe ławki, żeliwne słupki zabezpieczające przed wjazdem samochodów i inną podobną stylizowaną małą architekturę.

Nie róbmy rewolucji, naprawmy to, co mamy.

Światem rządzi PR i marketing, zatem Miastu ‘nadano’ nowe logo:

Tak jak i przy poprzednim, pierwsze wrażenie objawia się wykrzywieniem brwi połączonym z odpowiednią mimiką. Po chwili następuje chwila refleksji.

Refleksja pierwsza: logo jest mało czytelne, jak to już zauważył Jarek i inni. Umieszczone na pinie wymaga wyjątkowego skupienia, by je rozczytać, dla nieprzywyklego oka to nie lada trudność:

Refleksja druga: po zasięgnięciu języka i uzupełnieniu wiedzy o sztuce współczesnej kontekst staje się zrozumiały – logo okazuje się nawiązaniem do alfabetu modernisty Strzemińskiego. Wpisywać się to ma w ideę Łodzi jako miasta kreatywnego, bo czerpie z tradycji łódzkiej awangardy. “Tradycja awangardy” jest to swoisty oksymoron, bo przecież awangardowe, hermetyczne (i przereklamowane moim skromnym zdaniem) prace Strzemińskich z tradycją ewidentnie zrywały. Czyli można to tendencyjnie interpretować jako symboliczną kontynuację tradycji zrywania w Łodzi z jakąkolwiek tradycją. Coś jak nazwa “Nowe Centrum Miasta”, która automatycznie implikowała, że stare się znudziło. Nikt zresztą nie ukrywa, że nowe logo to “nowe otwarcie”.

Refleksja trzecia: jako znaczek graficzny sam w sobie logo jest takie jak powinno być – dizajnerskie. Będzie sympatycznie wyglądać na kubku, koszulce czy pendrivie. No i czekam na wersję dla czarnego tła.

Na otarcie łez po logu ŁESKowym (które mogło dalej pełnić rolę loga dla miasta, bez konieczności wydawania pieniędzy na nowe) nowy znak dziedziczy jego układ – i szkoda, że nie wykorzystano tego przy prezentacji nowego loga, zamiast nieszczęśliwie zjeżdżającego alpinisty można było wykorzystać motyw przekształcenia starego w nowe:

Owe kreseczki, przypominające nieco odręczną wersję pisma hebrajskiego trzeba będzie polubić i oswoić, bo od tej pory będą towarzyszyć wszelkim działaniom promocyjnym miasta. Myślę, że po początkowych dąsach w końcu zaakceptujemy je jako swoje. Ja już noszę pin w klapie (jestem łasy na gadżety).

Przez nowe logo sztuka (awangardowa) trafiła do masowego obiegu. Czy to zwiastun większego udziału łódzkiego potencjału twórczego w życiu Łodzi? Czy zutylizowane będzie wreszcie istnienie w Łodzi szkół artystycznych, aby miejska przestrzeń przestała być kształtowana przede wszystkim przez urzędników Zarządu Dróg i Transportu?

Tuż obok przebudowywanej właśnie elektrowni EC1, po drugiej stronie ulicy Targowej znajdują się dawne magazyny kolejowe, których charakterystyczny wykręcony kształt najlepiej widać z lotu ptaka:

Nie są to żadne zwykłe wiaty, z bliska prezentują ciekawą przemysłową architekturę, zarówno od strony ul. Targowej:
jak i od strony ul. Wodnej:

Wzdłuż magazynów prowadzą rampy załadunkowe, niegdyś służące obsłudze wagonów kolejowych.

Budynki te pojawiają się już na mapie Starzyńskiego z 1894r. (choć mogą być późniejszymi naniesieniami), mają więc ponad 100 lat i na pewno są starsze od zabytkowej elektrowni:

Na zdjęciu lotniczym z 1942r. widać jeszcze ślad po bocznicy kolejowej, której zawdzięczają swój kształt:

Wydawać by się mogło, że taki ciekawy kształt zabudowy poprzemysłowej pobudzi twórców projektów mającego powstać w okolicy “Nowego Centrum Łodzi” do wykorzystania oryginalnego układu budynków przy tworzeniu ciekawego miejsca tuż obok EC1. Niestety – obiektów nie ma nawet w ewidencji zabytków, mniej więcej w ich miejscu planowano lokować budynek centrum festiwalowego Camerimage. Chyba tylko drogowcy planujący nieszczęsną trasę Nowotargową zdawali się brać je pod uwagę, bo ta ma przebiegać tuż między nimi:

W obliczu upadku projektów Camerimage Łódź Center i szklanej rury oraz – miejmy nadzieję – ogólnego otrzeźwienia po nierealnych mrzonkach Nowego Centrum Łodzi warto wziąć pod lupę to, co zostawiła nam w tym miejscu historia i umiejętnie wykorzystać istniejące historyczne łódzkie ciekawostki do tworzenia nowych miejsc z zachowaniem oryginalnej tkanki, nie ograniczając się jedynie do samego EC1. To samo tyczy się innej zabudowy w tej okolicy, jak choćby kamieniczki przy Targowej 2 czy znajdującego się za nią kompleksu fabrycznego z charakterystycznym kominem o zmiennym przekroju.

Kiedy po odwołaniu Kropiwnickiego nowa władza przejmowała magistrat, zastanawiałem się co zrobi z pozostawionym przez poprzedników kukułczym jajem w postaci megalomańskich projektów związanych z Nowym Centrum Łodzi. Miasto, które nie może sobie poradzić od 40 lat z zabudowaniem pierzei ul. Zachodniej i z zadbaniem o istniejące centrum porwało się ni stąd ni zowąd na tak gigantyczne przedsięwzięcie nie mające zupełnie pokrycia w finansowaniu. Rozbudzone nadzieje na nowe szklane domy i świetlaną przyszłość oderwały się mocno od rzeczywistości i bałem się, że wśród władz nie znajdzie się nikt na tyle silny i odważny, by wyrwać łodzian z ułudy i rzeczowo pokazać, jak sprawy stoją. I tak to trwało – okres przejściowy Sadzyńskiego był tylko konserwowaniem miraży, początek prezydentury Zdanowskiej również i mimo powracających raz po raz perturbacji z Żydowiczem oraz SSS wciąż nikt nie miał jaj, żeby przebić ten balon. Nawet ja sam momentami zacząłem myśleć, że “może jakoś to będzie”. Do tego jeszcze prezydent z bezdennego worka wyciągnęła dwa stadiony, jednocześnie deklarując remonty kamienic i odnowienie Piotrkowskiej.

I nareszcie – stało się, szklana rura wypada z Wieloletniej Prognozy Finansowej, likwidowana ma być spółka Camerimage Łódź Center, a projekt “Nowe Centrum Łodzi za lata 2007-2011″ ma być poddany audytowi. To “nareszcie” to nie jest mój wyraz satysfakcji, ani tym bardziej radości – to po prostu odetchnięcie z ulgą, że wreszcie władze stanęły mocno na ziemi. Czas teraz na wypracowanie takiej formuły Nowego Centrum, która będzie rzeczywistym zszyciem miasta i nie będzie podporządkowana mrzonkom. Są dwa ważne trzony tego miejsca – dworzec kolejowy oraz będąca w zaawansowanej przebudowie historyczna elektrownia EC1. Wokół nich trzeba się skupić, a resztę dokleić w miarę potrzeb i środków – oczywiście po uprzednim stworzeniu wypracowanych z udziałem łodzian planów miejscowych.

W ubiegły weekend miałem okazję wziąć udział w dość istotnym w moim mniemaniu, jeżeli nie przełomowym, wydarzeniu. Towarzystwo Urbanistów Polskich za sprawą swoich młodych przedstawicieli wyszło do ludzi, organizując warsztaty “Zszywanie Miasta“. Kwestia jest bardzo istotna – tzw. Nowe Centrum Łodzi wokół terenów dworca Fabrycznego zostało wymyślone samo dla siebie, bez logicznego powiązania z resztą miasta, szczególnie jego starym centrum, czyli okolicami Piotrkowskiej. Weekendowe warsztaty miały na celu wypracowanie wytycznych dla grup projektowych, które do 5 grudnia muszą przygotować swoje wizje, a wybrany z nich zwycięski projekt ma być przedłożony władzom miasta jako rekomendacja – co i jak należy zrobić. Grupy projektowe mógł tworzyć każdy o odpowiednich kwalifikacjach, weryfikowanych przez organizatorów.

Obszar, którego dotyczyło to całe zamieszanie zawiera się między Piotrkowską a Kilińskiego i Tuwima a Narutowicza:

Sobotni dzień poświęcony był prelekcjom wprowadzającym w temat, z których warto wynotować kilka rzeczy:

- absolutnie miażdżąca prezentacja dyrektora Biura Rozwoju Wrocławia Tomasza Ossowicza, przedstawiająca jak to Wrocław tworzy miasto dla ludzi, zachęcając do ruchu pieszego i eliminując bariery w postaci tras przelotowych.

- skandaliczna wypowiedź Kazimierza Balda sugerująca pasaż w miejscu wyburzonej przez PGE i wciąż nie odbudowanej kamienicy przy Piotrkowskiej 58.

- arcykrótkie (jak na niego) wystąpienie Architeka Miasta Marka Janiaka z wyraźną deklaracją “Precz z modernizmem”

- dodam tu też żenująco słabą prelekcję prof. Markowskiego – dość niepokojące, bo bierze on często udział w przygotowywaniu kluczowych dokumentów dla miasta.

Wystąpień nie wysłuchał ani jeden z prezydentów (prez. Zdanowska tylko otworzyła imprezę paroma okrągłymi zdaniami), nie zauważyłem też żadnego z radnych. O tym potem.

W niedzielę, drugiego dnia od rana zaczeły się właściwe warsztaty. Wymieszano w nich członków zgłoszonych grup projektowych oraz ludzi z ulicy jak ja i stworzono z tych mieszanek zespoły, w których należało opracować wytyczne do projektów. I to uważam za rzecz przełomową – możliwość deliberowania jak równy z równym w grupie ze specjalistami oraz laikami i wypracowanie wspólnych wniosków. Dawno w tak kulturalny sposób i w takiej zgodzie nie rozmawiałem z ludźmi o mieście. W “mojej” grupie znaleźli się ludzie z Krakowa, którzy doskonale zdają sobie sprawę z unikatowości tkanki łódzkiego centrum. Znalazł się też i architekt Grzegorz Zieliński, kierownik projektu Nowe Centrum Łodzi z “EC1 – Miasto Kultury”, którego zapamiętałem w dość niekorzystnym świetle po żenujących pseudo-konsultacjach nt. NCŁ organizowanych jakieś 2 lata temu.

Zaraz na początku można było sobie zdać sprawę, że w zasadzie tych warsztatów nie da się dobrze przeprowadzić – brak było bowiem istotnych informacji dotyczących tego terenu (poza mapkami stanu własności i ochrony zabytków), a poza tym nie bardzo wiadomo, z czym ów obszar zszywać – bo nie jest jasne, co na terenie NCŁ powstanie, gdzie będą wyjścia z podziemnego dworca… Na ten temat nic pewnego nie potrafił powiedzieć nawet Zieliński z EC1! Być może więcej informacji znajdzie się w dokumentach udostępnionych tylko zespołom projektowym. Do tego wszelkie znane wizualizacje NCŁ powielają sławetny rysunek Roba Kriera, przewidujący “Wejście do miasta” od strony parku Moniuszki:

Nie dość, że wyjście jest na park Moniuszki, to jeszcze jest to “brama do NCŁ” zamiast do miasta, czyli odwrócenie się tyłem (i bokiem) do starego centrum przy Piotrkowskiej. Moim zdaniem wychodząc głównym wyjściem z podziemnej stacji powinniśmy trafiać bezpośrednio na szlak prowadzący nas w stronę Piotrkowskiej przez Traugutta, po historycznym śladzie dawnego toru kolejowego idącego niegdyś aż do Sienkiewicza (wkrótce zwizualizuję swoje wynurzenia w Sketch-Upie).

Oczywiście warsztaty dotknął też inny standardowy dla Łodzi problem – właściwie nie pojawili się na nich “zwykli” mieszkańcy rozpatrywanego obszaru. Tak to już jest, że jeżeli temat (pozornie) nie dotyczy w sposób bezpośredni jego interesu, łodzianin na spotkanie nie przyjdzie (jeżeli nawet o nim wie). Tak było na każdych warsztatach z prawdziwego zdarzenia, w których brałem udział. Powód to zapewne wypadkowa dwóch rzeczy – dziedzicznego tumiwisizmu łodzian oraz braku odpowiedniego nagłośnienia.

Wypracowane podczas warsztatów wytyczne (tu można je przeczytać) są bardzo budujące – postulują m. in. zwiększenie dobrej jakości przestrzeni publicznej, ograniczenia ruchu samochodowego i naziemnego parkowania, ochrona historycznej zabudowy i uzupełnienie wyrw nową harmonizującą ze starą. Pozostaje pytanie, czy te wytyczne oraz powstały na ich podstawie zwycięski projekt będą miały rzeczywisty wpływ na to, jaki będzie ostateczny plan dla tego miejsca.

Mam nadzieję, że TUP będzi ostro forsował te rozwiązania, bo gdyby tak przeprowadzać konsultacje w sprawach planów miejscowych dla miasta (a szykują się bardzo ważne), to jest szansa na zaplanowanie fajnego miasta przy aktywnym udziale mieszkańców. Oby współpraca władz miasta nie ograniczyła się li tylko do udostępnienia na warsztaty dużej sali obrad Rady Miejskiej.

Wujek Google ustami swojej przedstawicielki oznajmił, że nie tylko Piotrkowska, ale i Łódź cała zostanie umieszczona w serwisie StreetView.

Jak można było się spodziewać, odezwały się cierpiętnicze głosy smutasów, lamentujących o wstydzie, brudzie,  żulach i tym podobnych. Trudno – Łódź jeszcze przez lata będzie się musiała borykać z ciągnącą ją w dół armią malkontentów, burczących, jak to bardzo szklanka jest pusta.

Pojawienie się na mapie StreetView to bardzo dobra wiadomość. Do tej pory mowa była tylko o miastach biorących udział w Euro, co po raz kolejny marginalizowałoby Miasto, dając smutasom kolejny powód do załamywania rąk. A obawa o to, ż będzie widać odrapane kamienice? Często korzystam ze StreetView by obejrzeć miejsca, które chcę odwiedzić czy po prostu z ciekawości podejrzeć, i nigdy jeszcze nie widziałem, żeby miasta w googlowskich panoramach ulicznych wyglądały tak dobrze, jak na zdjęciach z folderów. Wręcz przeciwnie – czy to w Paryżu, Londynie, czy Pradze – widać psujący widok zwykły ruch uliczny, plamy po oleju samochodowym na ulicach, widać cały demitologizujący kontekst, w którym często znajdują się znane zabytki, często oświetlenie jest fatalne, są chmury lub pada deszcz. Pitolenie o tym, jak bardzo źle będzie wyglądać Wschodnia czy Limanowskiego jest mocno na wyrost. A jeżeli zdarzy się, że podczas kursów googlowskich pojazdów będzie ładna pogoda, błękit i dobre światło, będzie naprawdę dobrze.

No i do tego mamy jeszcze jeden kamyczek do ogródka naszej władzy, że odnowa centrum jest pieprzonym priorytetem w tym mieście i już.

Ci, którzy nie chcą patrzeć na kiepskie zdjęcia obdrapanych ruder, lepiej niech nie klikają tutaj.

Dziś przed południem radni odrzucili zgłoszoną przez prezydent Zdanowską propozycję wprowadzenia ruchu samochodowego na Piotrkowskiej. Dwie godziny marnowania czasu na niepotrzebne gadanie o sprawach, które zostały omówione i  u s t a l o n e  dawno temu z każdej możliwej strony na Sztabie Piotrkowskiej. Po co pani prezydent wskrzeszała sprawę, zamiast konsekwentnie zapisy postanowień Sztabu realizować? Po co ględzić o autach na Pietrynie, a jednocześnie ogłaszać konkurs na przebudowę ulicy z wymianą nawierzchni na taką ze szlachetniejszych materiałów? Zresztą, Wojtek Makowski wypunktował listę chaotycznych, niespójnych pomysłów dotyczących ulicy. Tak czy siak, nie ma już potrzeby przerabiania plakatu sprzed roku.

Na posiedzenie w ramach lobbingu przeciwko pomysłowi pani Prezydent przyniosłem plakaciki z pytaniem “Jaka Piotrkowska?” i zdjęciami zapełnionej pieszymi ulicy Długiej w Gdańsku oraz ekstremalnej alternatyw – zakorkowanej ulicy. Zauważyli to obecni na sali sprawcy tego ambarasu – handlowcy z Pietryny, którzy w przerwie podeszli do mnie i  w czwórkę dość nachalnie – acz uprzejmie – zaczęli mnie zarzucać argumentami, dlaczego powinno się wpuścić na nasz pseudodeptak samochody. Spokojnie ich wysłuchałem, od czasu do czasu podając przykład otwartych dla ruchu Kościuszki i południowej części Piotrkowskiej, czy problem sklepów zamykanych o 18.00 oraz inne kontrargumenty, ale nie miałem szans na posłuch.

Oczywiście kilku małostkowych radnych nie przegapiło okazji do wątpliwej jakości niemerytorycznych, inspirowanych politycznie popisów krasomówczych, z litości przemilczę ich nazwiska. Pogłębiło to jeszcze moje poczucie kompletnej straty czasu do jakiej nasza władza doprowadziła tego przedpołudnia. Wszystko to oczywiście za nasze pieniążki.

Dziś bez zbędnej tromtadracji Łódź zyskała kilku nowych Społecznych Opiekunów Zabytków. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, która sankcjonuje prawnie istnienie takiej funkcji,  tak ją opisuje:

Art. 102.
1. Społeczni opiekunowie zabytków podejmują działania związane z zachowaniem wartości zabytków i utrzymaniem ich w jak najlepszym stanie oraz upowszechniają wiedzę o zabytkach.
2. Społeczny opiekun zabytków współdziała z wojewódzkim konserwatorem zabytków i starostą w sprawach ochrony zabytków i opieki nad tymi zabytkami.
3. Społecznym opiekunem zabytków może być osoba, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych, nie była karana za przestępstwa popełnione umyślnie oraz posiada wiedzę w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.
4. Zadania społecznego opiekuna zabytków może wykonywać również osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

Co może SOZ? Czym się różni od zwykłego obywatela? Ano:

Art. 104.
Społeczny opiekun zabytków jest uprawniony do pouczania osób naruszających przepisy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Czy większa liczba społecznych opiekunów poprawi sytuację zabytków w mieście? Będziemy się starać, żeby tak było.

Dziś w Wytwórni można było obejrzeć prezentację “Strategii zarządzania marką Łódź na lata 2010-2016“, przedstawioną przez pracowników wynajętej przez miasto firmy (która za przygotowanie koncepcji zainkasowała 600 tys. zł). Prezentację dla wyrobienia sobie własnego poglądu można pobrać tutaj.

Krótko – ponieważ Łódź w oczach ludzi spoza niej nie kojarzy się specjalnie z niczym i ma rozmyty wizerunek, trzeba postawić na coś wyrazistego, co miasto wyróżni. Tym wyróżniającym konceptem ma być “Centrum Przemysłów Kreatywnych“. Czemu tak? Głównie dlatego, bo inne miasta wymyśliły sobie coś innego, a trzeba być odmiennym. W niedawnym tekście na stronach Krytyki Politycznej można przeczytać, że “Oficjalne strategie są ślepe na to, co wyjątkowe w danym mieście i odróżniające je od innych miast w Polsce albo w Europie. Można by dowolnie podmienić miastom reklamujące je slogany bez szkody dla przekazu. Wrocław mógłby być miastem know-how, Katowice – miastem inspiracji, Poznań – miastem spotkań, zakochać można się w każdym miejscu, więc nie tylko w Warszawie. Strategie promocji miast wyglądają na wybierane całkowicie losowo” – z czym się zgadzam. I mimo, że twórcy łódzkiej strategii marki odwołują się do łódzkiej awangardy, Filmówki, mody, grupy Łódź Kaliska – podpinając je pod hasło: kreatywność, to z tą strategią jest zupełnie tak samo. Czego nie omieszkał bezwzględnie wytknąć Marek Janiak, dobitnie uświadamiając, że pomysł ten nie ma zaczepienia w miejskiej tkance, jest po prostu osadzony nigdzie i może istnieć wszędzie. I jako jedyny z biorących udział w dyskusji dostał gromkie brawa. Z sali padło też parę głosów, że to, co przedstawiono to oczywistości, które zna każdy. Na to jeden z autorów odrzekł – to dlaczego tego do tej pory nie zrobiono? Ano – władze do tej pory nie przedstawiły spójnej wizji rozwoju miasta, to co tu mówić o strategii marki. Dlatego przygotowanie jej wyoutsource’owano .

Strategia marki ma to do siebie, że jest zbiorem ogólników, i najbardziej tych wydanych 600tys. zł żal mi z tego powodu, że nie ma żadnych konkretów, nie wymienia się żadnych narzędzi, które miałyby z Łodzi Miasto Przemysłów Kreatywnych stworzyć. Nie wiem też, jak przekonać przeciętnego mieszkańca ulic Pogonowskiego, Senatorskiej, czy choćby Organizacji WiN, że jego/jej miasto jest Centrum Przemysłów Kreatywnych, bo w ogóle w prezentacji nie poruszono kwestii identyfikowania się z miastem jego własnych mieszkańców.

Obecni na sali wiceprezydent Marek Cieślak oraz przewodniczący Rady Miejskiej Tomasz Kacprzak nie kryli pewnej rezerwy wobec przedstawionej strategii, a Rada Miejska ma obradować nad nią jutro. Jeżeli ją przyjmą, to tak naprawdę nie ma tragedii (poza 600K PLN, które można by lepiej spożytkować) – “Centrum Przemysłów Kreatywnych” to pojęcie tak szerokie, że da się tam włożyć niemal wszystko. Tylko kto będzie wtedy odpowiedzialny za wdrażanie strategii i jak sobie kreatywnie to pojęcie zinterpretuje?

Dziś na łamach łódzkiego wydania Gazety Wyborczej dowiedzieliśmy się o nowej prawdzie objawionej: Łódź nie ma centrum. Takie definitywne stwierdzenie padło z ust (spod pióra/z klawiatury) redaktor działu Kultura, Marzeny Bomanowskiej, która już niegdyś zasłynęła tekstem o zaszczanej ruderze.

Wydawałoby się, że zajmowanie się kulturą w danym miejscu zobowiązuje i wymaga choć odrobiny wiedzy o jego historii i przestrzeni. Niestety, prezentowany poziom ignorancji jest porównywalny z przeciętną wiedzą łodzianina na temat swojego miasta, gdzie poza Piotrkowską i Manufakturą zieje pustka. Stąd olbrzymi kompleks niższości, do którego p. redaktor bez żenady się w artykule przyznaje i wynikająca z owego kompleksu potrzeba odpowiedników “Big Bena, wieży Eiffla czy Statui Wolności” czy innych megalomańskich wodotrysków, które mają być lekiem na całe zło.

Pogardliwe traktowanie istniejącego centrum Łodzi i mamienie świetlanymi wizjami szklanych domów przekreśla dotychczasowe działania Gazety na rzecz popularyzacji wiedzy o mieście i uczenia szacunku do niego i tworzenia łódzkiej tożsamości. Kompletne pomijanie całego łódzkiego Śródmieścia, które wciąż z racji na taką a nie inną strukturę społeczną oraz bezmyślne władze nie jest należycie wykorzystane (Pl. Wolności, który coraz bardziej przypomina parking, pusty Rynek Staromiejski) to albo wynik kompromitującej niewiedzy, albo celowy zabieg związany z partykularnym interesem – a że daleki jestem od powtarzania spekulacji na temat rzekomych osobistych zysków p. redaktor wiązanych z budową Specjalnej Strefy Sztuki, stawiam na dziury w wykształceniu.

Zatem, by uzupełnić braki Pani Od Kultury w GW, polecam najpierw skorzystanie chociażby z tekstu dostępnego na stronach serwisu przygotowanego przez Narodowe Centrum KULTURY traktujący o rozwoju miasta (w tym i CENTRUM) Łodzi. Żeby było łatwiej i mniej męczyło oczy, można tego samego również odsłuchać.

Chętnie też zasponsoruję całodniową wycieczkę z przewodnikiem, który pokaże p. redaktor, gdzie w Łodzi znajduje się centrum.

Natomiast absolutnie zgadzam się z ostatnim paragrafem artykułu – “Cały projekt Nowego Centrum Łodzi należy wyprostować”.